سینا حسینی /   در ساختار تازه جام جهانی ۲۰۲۶، این رقابت‌ها با حضور ۴۸ تیم در ۱۲ گروه ۴ تیمی برگزار می‌شود؛ هر تیم سه بازی انجام می‌دهد و در پایان، تیم‌های اول و دوم هر گروه (۲۴ تیم) به همراه ۸ تیم برتر سوم، جواز حضور در مرحله حذفی ۳۲ تیمی را به دست می‌آورند؛ مرحله‌ای که برای اولین‌بار در تاریخ جام جهانی تعریف شده است.

بدون احتساب بازی‌های روز شنبه، تاکنون تکلیف ۶ گروه از ۱۲ گروه مرحله گروهی روشن شده و با انجام بازی‌های شنبه و یکشنبه، پرونده ۱۲ تیم دیگر صعودکننده نیز بسته خواهد شد. همزمان، معادلات پیچیده جدول تیم‌های سوم-که بر اساس معیارهای رسمی فیفا شامل امتیاز، تفاضل گل، گل زده و حتی امتیاز انضباطی (کارت‌ها) تعیین می‌شود-به نقطه نهایی خود خواهد رسید تا ۸ تیم برتر سوم نیز همانند تیم‌های اول و دوم، چمدان‌های خود را برای ورود به مرحله حذفی ببندند.

نبرد بی‌رحم برای بقا

در گروه اول مسابقات، مکزیک و آفریقای جنوبی با عملکردی منسجم‌تر و کسب بیشترین امتیاز، مقتدرانه راهی دور بعد شدند. در این گروه، کره جنوبی همچنان امیدوار است با اتکا به امتیازات خود و نتایج سایر گروه‌ها، در جمع بهترین تیم‌های سوم قرار بگیرد. جمهوری چک اما با کسب تنها یک امتیاز، خیلی زود از گردونه رقابت‌ها کنار رفت تا یکی از وداع‌های زودهنگام این دوره رقم بخورد.

صعود با حساب و کتاب

در گروه دوم، سوئیس با ۷ امتیاز و نمایشی باثبات، به‌عنوان صدرنشین صعود کرد و کانادا با ۴ امتیاز در جایگاه دوم ایستاد. بوسنی نیز با ۴ امتیاز، به لطف عملکرد قابل قبول و شاخص‌های تعیین‌کننده فیفا، به‌عنوان تیم سوم صعود خود را قطعی کرد. در سوی مقابل، قطر-قهرمان آسیا-با تنها یک امتیاز، یکی از ضعیف‌ترین کارنامه‌های خود در تاریخ جام جهانی را ثبت کرد و از رقابت‌ها کنار رفت.

جنگ سایه‌ها برای سهمیه پنهان

در گروه سوم، برزیل با ۷ امتیاز و اقتداری همیشگی، صدرنشین شد و مراکش با ۴ امتیاز به‌عنوان تیم دوم راهی مرحله بعد شد. اسکاتلند با ۴ امتیاز هنوز در کورس تیم‌های سوم حضور دارد و چشم به معادلات پیچیده جدول دارد. تیم ملی هائیتی که اولین حضور خود در جام جهانی را تجربه می‌کرد، بدون امتیاز حذف شد؛ هرچند نمایش‌های این تیم نشان داد فاصله‌اش با سطح اول فوتبال جهان کمتر از نتایج ثبت‌شده است.

پیاده روی لبه تیغ

در گروه چهارم، آمریکا با ۶ امتیاز و استرالیا با ۴ امتیاز جواز حضور در مرحله بعد را کسب کردند. پاراگوئه نیز با 4 امتیاز و با وجود ایستادن در رتبه سوم، همچنان امیدوار است در میان تیم‌های سوم صعود کند؛ امیدی که به نتایج سایر گروه‌ها گره خورده است. ترکیه نیز با وجود پیروزی ارزشمند مقابل آمریکا در بازی پایانی، به دلیل نتایج ضعیف در دو دیدار ابتدایی، از صعود بازماند و وداعی زودهنگام داشت.

قدرت‌های سرد و شگفتی داغ

در گروه پنجم، آلمان و ساحل عاج هر دو با ۶ امتیاز راهی مرحله بعد شدند؛ ژرمن‌ها به لطف تفاضل گل بهتر و پیروزی پرگل در دیدار افتتاحیه مقابل کوراسائو، صدرنشین شدند. ساحل عاج نیز به‌عنوان یکی از پدیده‌های این مرحله، عملکردی درخشان ارائه داد. اکوادور با 4 امتیاز و پیروزی مهم برابر آلمان، همچنان نیم‌نگاهی به صعود از مسیر تیم‌های سوم دارد. کوراسائو نیز با کسب یک امتیاز، اولین تجربه حضور خود در جام جهانی را با ثبت یک امتیاز تاریخی به پایان رساند.

نارنجی بی‌رحم؛ انتظار نفس‌گیر برای معجزه

در گروه ششم، هلند با ۷ امتیاز و نمایشی کم‌نقص، به‌عنوان صدرنشین صعود کرد. ژاپن با ۵ امتیاز، به‌عنوان تیم دوم راهی مرحله بعد شد. سوئد با ۴ امتیاز همچنان در انتظار نتایج سایر گروه‌هاست تا شاید در جمع تیم‌های سوم جایی برای خود پیدا کند. تونس نیز بدون کسب امتیاز و با کارنامه‌ای ضعیف، از رقابت‌ها کنار رفت.

استرس مرگبار در اتاق انتظار

در چارچوب رقابت‌های این دوره، میانگین امتیاز لازم برای صعود مستقیم از گروه‌ها حدود ۵ تا ۷ امتیاز بوده و تیم‌های سوم با بازه ۳ تا ۴ امتیاز همچنان شانس بالایی برای حضور در مرحله حذفی دارند؛ موضوعی که نشان‌دهنده فشردگی رقابت‌ها در فرمت ۴۸ تیمی جام جهانی است. همچنین افزایش تعداد تیم‌ها باعث شده تعداد بازی‌ها به ۱۰۴ مسابقه برسد؛ آماری که این دوره را به بزرگ‌ترین و طولانی‌ترین جام جهانی تاریخ تبدیل کرده است.
اکنون همه‌چیز به دقایق پایانی مرحله گروهی گره خورده؛ جایی که نه‌تنها تیم‌ها، بلکه جزئی‌ترین آمارها-از تفاضل گل گرفته تا کارت‌های انضباطی-می‌توانند مسیر صعود یا حذف را تعیین کنند. این همان جایی است که فوتبال، بیش از همیشه، به بازی اعداد و جزئیات تبدیل می‌شود.

مجید جلالی، کارشناس فوتبال در گفت‌و‌گو با «ایران»:

هیچ تیمی در جام جهانی سیاهی لشکر نیست

مهری رنجبر/ با به صدا درآمدن سوت آغاز جام جهانی ۲۰۲۶، بسیاری هنوز در ذهن خود یک پیش‌داوری قدیمی را مرور می‌کردند؛ اینکه افزایش تعداد تیم‌ها به ۴۸، به معنای افت کیفیت مسابقات است. تصور می‌شد بازی‌ها سرد، یک‌طرفه و بیشتر شبیه دیدارهای تشریفاتی باشند تا رقابت‌هایی جدی. اما زمین فوتبال، مثل همیشه، جایی برای اثبات این پیش‌فرض‌ها نیست؛ بلکه صحنه‌ای است برای فرو ریختن آنها. روزهای پرالتهاب مرحله گروهی سپری شده و تا ساعاتی دیگر تکلیف تیم‌های صعود کرده به مرحله حذفی روشن خواهد شد و حالا روایت بازی‌ها چیز دیگری می‌گوید. به همین بهانه، برای بررسی شرایط بازی‌های این مرحله و فضای کلی جام جهانی، به سراغ مجید جلالی رفتیم تا شرایط کلی مرحله گروهی مسابقات جام ۲۰۲۶ را ارزیابی کنیم؛ مربی‌ای که این دوره از مسابقات را «غافلگیرکننده» توصیف می‌کند، اما نه به معنای ساده و معمول آن. متن کامل این مصاحبه را در ادامه می‌خوانید.

جلالی در ارزیابی خود از کیفیت بازی‌های مرحله گروهی، نگاه مثبتی دارد و می‌گوید: «این جام غافلگیرکننده است، اما نه فقط به خاطر نتایج. غافلگیری اصلی در جایی است که بسیاری انتظار افت کیفیت داشتند، بویژه در مرحله مقدماتی. اما حالا همان منتقدان، با دیدن آمار و شاخص‌ها، اذعان می‌کنند که سطح کیفی بازی‌ها حتی از برخی دوره‌های گذشته نیز بالاتر بوده است.»
در این دوره، زمین مسابقه دیگر فقط در اختیار قدرت‌های سنتی فوتبال نیست. جلالی با اشاره به برخی نتایج، این تغییر را روشن‌تر توضیح می‌دهد: «وقتی تیم‌هایی مانند ژاپن و استرالیا با اقتدار صعود می‌کنند  یعنی معادلات در حال تغییر است. حتی قطر، با وجود حذف، موفق به کسب امتیاز می‌شود. اینها اتفاقات ساده‌ای نیستند؛ بلکه نشانه‌هایی از یک تحول‌اند.»
او درادامه تأکید می‌کند: «فوتبال هیچ‌گاه کاملاً قابل پیش‌بینی نبوده، اما اکنون این ویژگی بیش از گذشته دیده می‌شود. فاصله تیم‌ها کمتر شده و کشورهایی که زمانی فقط برای کسب تجربه در مسابقات حاضر می‌شدند، حالا با هدف رقابت جدی وارد میدان می‌شوند. دراین جام، هر بازی شبیه یک داستان مستقل است؛ داستانی که قهرمان آن از پیش مشخص نیست. تیم‌هایی که پیش‌تر در دسته‌های دوم و سوم قرار می‌گرفتند، دیگر نقش تماشاگر یا سیاهی‌لشکر ندارند؛ آنها آمده‌اند تا جریان بازی را تغییر دهند و روایت تازه‌ای بسازند.»
جلالی این تغییر را نتیجه یک روند بلندمدت می‌داند و می‌گوید: «سرمایه‌گذاری، برنامه‌ریزی و توجه به زیرساخت‌ها باعث شده فوتبال در کشورهای مختلف رشد کند. امروز پیشرفت فوتبال تنها به کشورهایی مثل فرانسه و اسپانیا محدود نمی‌شود. در آسیا نیز این پیشرفت کاملاً قابل مشاهده است؛ از اردن گرفته تا عربستان و ازبکستان.»
او در پایان جمع‌بندی جالبی ارائه می‌دهد: «جام جهانی ۲۰۲۶ به زمینی ناهموار شبیه است؛ جایی که توپ دیگر فقط به سمت تیم‌های بزرگ حرکت نمی‌کند. هر لحظه ممکن است مسیرش تغییر کند و داستانی تازه شکل بگیرد. شاید مهم‌ترین پیام این جام همین باشد؛ در فوتبال امروز، نام‌ها تعیین‌کننده نیستند؛ این لحظه‌ها هستند که سرنوشت را رقم می‌زنند.»