تحول واقعی آموزش و پرورش باید از دوره ابتدایی آغاز شود

علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، صبح امروز، پنج شنبه، هشتم مردادماه در گردهمایی معاونان آموزش ابتدایی سراسر کشور، با قدردانی از تلاش‌های معاونت آموزش ابتدایی و مجموعه مدیران و کارشناسان این حوزه، اظهار کرد: شخصیت دانش‌آموز در دوره ابتدایی شکل می‌گیرد، استعدادها شناسایی می‌شوند، توانمندی‌ها بروز پیدا می‌کنند و علاقه یا بی‌علاقگی دانش‌آموز به علم و یادگیری در همین دوره شکل می‌گیرد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، وی افزود: برای ایجاد تحول عمیق، باید بهترین نیروهای انسانی با بالاترین توانمندی علمی و حرفه‌ای در دوره ابتدایی به کار گرفته شوند و در کنار توانمندسازی مستمر، از شرایط مناسب حقوقی، امکانات، تجهیزات و فضای آموزشی جذاب، بانشاط و امیدآفرین برخوردار باشند.

مسائل آموزش و پرورش فقط کمبود نیرو، بودجه و فضا نیست

کاظمی با تأکید بر این‌که مشکلات آموزش و پرورش را نباید صرفاً به کمبود نیروی انسانی، بودجه یا فضای آموزشی محدود کرد، گفت: این مشکلات وجود دارند، اما مسائل اساسی نظام تعلیم و تربیت نیستند و حل آنها به‌تنهایی تحول ایجاد نمی‌کند.

وی با اشاره به سابقه 35 ساله خود در آموزش و پرورش، افزود: بسیاری از مشکلاتی که امروز با آنها مواجهیم، همان مشکلات سال‌های گذشته هستند و برای ایجاد تحول باید به سراغ مسائل بنیادی و ساختاری رفت.

سه سیاست راهبردی وزارت آموزش و پرورش

وزیر آموزش و پرورش، توسعه عدالت، ارتقای کیفیت و تقویت هویت ملی و دینی را سه سیاست راهبردی وزارتخانه عنوان کرد و گفت: برنامه‌های مختلف آموزش و پرورش بر اساس این سه محور در حال پیگیری است.

کاظمی در تشریح اقدامات حوزه عدالت آموزشی، به برنامه‌های اجراشده در مناطق عشایری اشاره کرد و توسعه مدارس شبانه‌روزی، توسعه هنرستان‌ها، تقویت سرانه‌ها، تأمین تجهیزات و امکانات و توانمندسازی نیروها را از جمله این اقدامات دانست.

وی تأکید کرد: برای دانش‌آموزان عشایری باید توجه ویژه‌ای در نظر گرفته شود؛ چراکه نگهداشت دانش‌آموز، تأمین و ساماندهی نیروی انسانی و ارائه خدمات آموزشی در این مناطق دشواری‌های خاص خود را دارد.

شناسایی نظام مسائل آموزشی با اطلس فضای آموزشی

کاظمی با اشاره به اطلس فضای آموزشی کشور، گفت: امروز اطلاعات دقیق فضاهای آموزشی کشور به‌صورت نقطه‌ای در اختیار آموزش و پرورش قرار دارد و وضعیت مدارس کانکسی و سنگی، پروژه‌های نیمه‌تمام، سرانه فضای آموزشی، تراکم دانش‌آموزی و تعداد کلاس‌های هر منطقه قابل رصد است.

وزیر آموزش و پرورش همچنین گفت: سال گذشته حدود 2400 مدرسه با 11 هزار کلاس درس افتتاح شد و امسال نیز حدود 2300 مدرسه در دستور افتتاح قرار دارد

به گفته کاظمی، 28.5 همت برای نوسازی و توسعه فضاهای آموزشی در سال جاری و 18.5 همت در سال گذشته اختصاص یافته است. همچنین حدود 76 هزار فضای آموزشی در حال بهسازی و 6 هزار فضای ورزشی شامل چمن مصنوعی، سالن و استخر در حال اجرا است.

توانمندسازی معلمان؛ محور مهم تحول

کاظمی توانمندسازی معلمان را یکی از مهم‌ترین اقدامات آموزش و پرورش دانست و گفت: در حوزه آموزش ابتدایی اقدامات ارزشمندی از جمله آشنایی معلمان با هوش مصنوعی، طرح توانا، محیط‌های مثبت یادگیری و اصلاح روش‌های تدریس انجام شده است.

وی با اشاره به تجربه بازدید از یک مدرسه روستایی در زنجان، اظهار کرد: اگرچه مدرسه از نظر امکانات فیزیکی شرایط مناسبی نداشت، اما اصلاح روش تدریس و چیدمان کلاس در آن اتفاق افتاده بود و این نشان می‌دهد کیفیت آموزش فقط به ساختمان و تجهیزات وابسته نیست.

وزیر آموزش و پرورش همچنین «یادگیری از یکدیگر» و «به یکدیگر یاد دادن» میان معلمان را از اقدامات ارزشمند در حوزه توانمندسازی دانست.

هدف‌گذاری تجهیز 50 هزار کلاس درس به فناوری‌های جدید

کاظمی با اشاره به استانداردسازی فناوری‌های کلاس درس، گفت: برای این موضوع حدود شش ماه مطالعه، بررسی تجربیات بین‌المللی و برگزاری جلسات تخصصی انجام شد تا به یک استاندارد مشخص برسیم.

وی افزود: هدف‌گذاری کرده‌ایم 50 هزار کلاس درس به تجهیزات و تلویزیون‌های برخوردار از فناوری‌های روز مجهز شوند و سفارش 5 هزار دستگاه نیز انجام شده است.

استمرار خدمت و ساماندهی نیروی انسانی

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به کمبود نیروی انسانی، گفت: به جای نگه‌داشتن همکاران با نارضایتی در سیستم، از آنها خواستیم در ادامه مسیر به آموزش و پرورش کمک کنند و برای استمرار خدمت نیز مشوق‌هایی در نظر گرفته شد.

وی افزود: از حدود 60 هزار مورد، 55 درصد همکاران در سامانه درخواست استمرار خدمت خود را ثبت کرده‌اند.

کاظمی همچنین مسئله نیروهای خرید خدمات را از مسائل مهم آموزش و پرورش دانست و گفت: برای ساماندهی این نیروها و تأمین منابع مورد نیاز آنها باید تصمیم‌های سخت گرفته شود.

اجرای رتبه‌بندی و استخدام 180 هزار نفر

کاظمی با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی کشور، گفت: طرح رتبه‌بندی معلمان در شرایطی اجرا شد که تأمین منابع مالی آن با دشواری همراه بود.

وی افزود: حدود 300 هزار حکم برای معلمان ابتدایی صادر و حقوق و معوقات مربوط به آنها پرداخت شد.

وزیر آموزش و پرورش همچنین از استخدام 180 هزار نفر خبر داد و گفت: حقوق معلمان در 20 اسفند پرداخت شد؛ اقدامی که در سال‌های گذشته سابقه نداشته است.

مدرسه دولتی باید تقویت شود

کاظمی با تأکید بر ضرورت تقویت مدارس دولتی، گفت: در مقطعی مدرسه دولتی را تضعیف کردیم و امکانات و منابع بیشتری در اختیار بخش‌های دیگر قرار گرفت؛ در حالی که نمی‌توان از یک بستر ضعیف انتظار عملکرد قوی داشت.

وی افزود: صرف تزریق پول و تجهیزات مشکل را حل نمی‌کند و برای تقویت مدرسه دولتی باید سیاست‌ها اصلاح شوند.

کاظمی همچنین از اجرای اقدامات مربوط به استانداردهای سرمایشی و گرمایشی در حدود 26 هزار کلاس درس خبر داد.

معیشت معلمان؛ دغدغه جدی آموزش و پرورش

وزیر آموزش و پرورش وضعیت اقتصادی و معیشتی معلمان را یکی از دغدغه‌های جدی خود عنوان کرد و گفت: شرایط اقتصادی کشور سخت است، اما باید برای بهبود وضعیت معیشتی جامعه معلمان راهکار پیدا کنیم و این موضوع در دستور کار قرار دارد.

تحول برنامه درسی؛ مهم‌ترین برنامه پیش‌روی آموزش ابتدایی

کاظمی تحول در برنامه درسی را یکی از مهم‌ترین برنامه‌های تحولی آموزش و پرورش دانست و گفت: این تحول از پایه اول ابتدایی آغاز شده و باید از یک برنامه محدود به یک جریان عمومی در سطح کشور تبدیل شود.

وی تأکید کرد: باید مشخص شود برنامه جدید تا چه اندازه تربیت‌محور و مهارت‌محور است، محتوای کتاب‌های درسی تا چه اندازه مفید و جذاب است، زمان آموزشی پاسخگوی حجم مطالب هست یا خیر و آیا نیروی انسانی متناسب با این برنامه تربیت شده است یا نه.

وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: برنامه درسی باید از یک برنامه آموزش‌محور به برنامه‌ای آموزشی، مهارت‌محور، استعداد‌یاب، استعدادپرور، نشاط‌بخش و امیدآفرین تبدیل شود.

به گفته وی، اجرای کامل این تحول در برنامه درسی یک فرایند چندساله خواهد بود.

مدرسه باید مملو از موقعیت‌های تربیتی باشد

کاظمی با تأکید بر یکپارچگی فعالیت‌های آموزشی و تربیتی، گفت: فعالیت‌های آموزشی، پرورشی و ورزشی نباید جدا از یکدیگر باشند، بلکه همه باید به برنامه درسی متصل و مکمل آن باشند.

وی افزود: مدرسه باید مملو از موقعیت‌های تربیتی باشد و «محیط مثبت یادگیری» باید به گونه‌ای شکل بگیرد که از فضای مدرسه تربیت ببارد.

ضرورت اصلاح ساختار آموزشی و سازمانی

وزیر آموزش و پرورش از آغاز اصلاح ساختار نظام آموزشی و ساختار سازمانی خبر داد و گفت: اصلاح ساختار سازمانی در کمیسیون اصلی دولت تصویب شده و برای تصویب در هیأت دولت پیگیری می‌شود.

کاظمی تأکید کرد: ساختار آموزش و پرورش در سطوح مدرسه، منطقه، استان و وزارتخانه نیازمند بازنگری است و ستاد باید کوچک‌تر، توانمندتر و بیشتر سیاست‌گذار باشد.

وی همچنین از ضرورت کاهش موازی‌کاری و تداخل وظایف و افزایش اختیار مدارس سخن گفت و افزود: مدیر مدرسه باید در چارچوب سیاست‌های مشخص، اختیار بیشتری در مدیریت مدرسه داشته باشد.

حکمرانی آموزشی باید متناسب با تفاوت مناطق اصلاح شود

کاظمی «تحول در حکمرانی» را یکی از سخت‌ترین مراحل تحول در آموزش و پرورش دانست و گفت: سیاست‌های بودجه‌ای، نیروی انسانی، محتوا و ارزش‌ها باید متناسب با شرایط واقعی مناطق مختلف کشور اصلاح شوند.

وی افزود: نمی‌توان برای همه مناطق کشور یک سیاست واحد در حوزه نیروی انسانی و محتوای آموزشی داشت.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به تفاوت شرایط دانش‌آموزان مناطق مرزی و عشایری تأکید کرد: محتوای آموزشی باید متناسب با شرایط و نیازهای دانش‌آموزان هر منطقه طراحی شود.

کاهش فاصله صف و ستاد

کاظمی یکی از سیاست‌های دو سال گذشته خود را کاهش فاصله صف و ستاد عنوان کرد و گفت: ارتباط میان ستاد، مدیران کل و مجموعه مدارس نسبت به گذشته نزدیک‌تر شده و نشست‌های مشترک و تخصصی به‌صورت مستمر برگزار می‌شود.

وی تأکید کرد: در آستانه آغاز سال تحصیلی باید همه مجموعه آموزش و پرورش به یک درک مشترک برسند و در یک جهت حرکت کنند.

برای مسائل روزمره متوقف نشویم

وزیر آموزش و پرورش در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: حل مسائل جاری مانند کمبود نیرو، فضا و تجهیزات ضروری است، اما نباید آموزش و پرورش در این مسائل متوقف بماند.

کاظمی گفت: این مشکلات ممکن است یک‌بار حل شوند و دوباره در شکل دیگری بازگردند؛ بنابراین باید همزمان با حل مسائل روزمره، اصلاحات بنیادی در برنامه درسی، ساختار نظام آموزشی، ساختار سازمانی و حکمرانی آموزش و پرورش دنبال شود.

وی در پایان با قدردانی از معاونان و مدیران آموزش ابتدایی سراسر کشور، گفت: مسیر پیش‌رو سخت و طولانی است و فرصت مسئولیت کوتاه؛ بنابراین باید از این فرصت برای انجام کارهای ماندگار در نظام تعلیم و تربیت استفاده کرد.

کاظمی تأکید کرد: تمام انتظارات ما از تحول در نظام تعلیم و تربیت تا حد زیادی در حوزه آموزش ابتدایی خلاصه می‌شود و برای تقویت این حوزه از هیچ کوششی دریغ نخواهیم کرد